O─×UR PEN PVC & AL├ťM─░NYUM PENCERE VE KAPI S─░STEMLER─░

Midyat’─▒n Tarihi

4 ┼×ubat 2013, Pazartesi, 12:32 | Midyat | 5.489 g├Âr├╝nt├╝leme | 0 yorum

Midyat, Mardinimizin en ├Ânemli ve me┼čhur il├žesidir. Dinlerin(Hristiyanl─▒k, ─░slam, Yezidilik) ve dillerin (T├╝rk├že, K├╝rt├že, Arap├ža ve S├╝ryanice) bulu┼čma noktas─▒ Midyat; M├ľ IX. yy Asur tabletlerinde┬áMatiate┬áolarak tanimlanir. “Matiate” Aramice/S├╝ryani bir isim ve “k├Ây├╝m”, “vatan─▒m”, demektir. Asur kral─▒ II. Assur Nasirpal Tur Abdin’in Aramileri talen ettikten sonra, bu savasin tarihi tableler yazilmistir. Midyat’taki ilk S├╝ryani hr─▒stiyanlar da ma─čaralarda ya┼čard─▒. Midyat tarih boyunca bir├žok kere kusat─▒l─▒p talan edilmi┼čtir.

Son olarak Birinci D├╝nya Sava┼č─▒’n─▒n karanl─▒k g├╝nlerinde, “Ferman” yilinda, kasaba sakinlerinin ├╝├žte ikisi ya┼čam─▒n─▒ kaybetmi┼čtir. Ancak 1930 y─▒l─▒ndan sonra kasaba yeniden canlanm─▒┼č: Kiliseler, evler ve bazi mekanlar onarilmistir. Ondan sonra yerlesim duzeni zamanla oturmaya baslam─▒┼čt─▒r. ─░lcenin deniz seviyesinden yuksekligi 1070 metredir. Mardin ilinin en geni┼č ve n├╝fus bak─▒m─▒ndan en kalabalik ilcelerinden biridir. ─░lceye bagli 43 k├Ây ve mezra bulunmaktadir.

Midyat’da m├╝sl├╝man olarak Araplar, K├╝rtler ve T├╝rkler ya┼čamaktad─▒rlar. Din ve Gruplar─▒ ise Hiristiyan Dinine mensup Suryaniler, Ermeniler ve Keldaniler ya┼čamakta bu dil gruplar─▒ meshep olarak aralar─▒nda Katolik ortadoks ve protestan olmak ├╝zere ├╝├ž meshep’e ayr─▒l─▒rlar. Hiristiyanlar kendi aralar─▒nda ├žok az say─▒da olmak kayd─▒ ile s├╝ryanice konu┼čmaktad─▒r, Keldani’ce ve Ermeni’ce bu b├Âlgede unutulmu┼č dil gruplar─▒d─▒r ve konu┼čulmamaktad─▒r. Midyat’da bu dinlerin yan─▒ s─▒ra say─▒lar─▒ ├žok az olmakla beraber Yezidi dinine mensup insanlarda ya┼čamaktad─▒rlar. Bu nedenle Midyata Diller ve Dinler ┼×ehri deriz.

S├╝ryanilerin milllatan ├Ânceki tarihleri, eski Mezopotamya’da ya┼čayan uluslarin tarihidir. S├╝ryani halk─▒n─▒n k├Âkleri de eski Mezopotamya’nin en eski tarihsel d├Ânemine kadar inmektedir.

Midyat'─▒n Genel G├Âr├╝n├╝m├╝

Midyat’─▒n Genel G├Âr├╝n├╝m├╝

Yukari Mezopotamya’nin yazili tarih evresi yaln─▒z Asurlular baslar. M.├Â. 3000′lerde Sumerin kuzeyinde yer alan Asurlular ve Akkadlar, Firat’in orta kesiminde, ├žok sayida bagimsiz site devletleri kurmuslardir. Buradaki halk, Sumerlere benzeyen bir kabileden olu┼čmaktadir. Bu kabile, bir Sami dili olan Asurca ve Akad├ža/Aramice konu┼čuyordu.

MidyatÔÇÖ─▒n ─░slam egemenli─či alt─▒na girmesi M.S 640 y─▒l─▒nda, Hz. ├ľmer d├Ânemine rastlar. Daha sonra b├Âlgeye yine m├╝sl├╝man olan Emevi ve Abbasiler egemen olmu┼čtur. ├ľzellikle Abbasilerin y├Âreye hakim olmas─▒yla birlikte b├Âlgede ├žok geni┼č bir imar hareketi ba┼člam─▒┼čt─▒r. Midyat k├Âylerinin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒ Abbasilerin en parlak d├Ânemini ya┼čad─▒─č─▒ Sultan Harun Re┼čit zaman─▒nda kurulmu┼čtur.

Bir Anadolu T├╝rk beyli─či olan Artuko─čullar─▒ beyli─či d├Âneminde, Deyrizbin (Ac─▒rl─▒) beyleri, Artuko─čullar─▒ beyli─činin egemenli─čine girmi┼čtir. 1810 y─▒l─▒nda il├že olan Midyat, 1890 y─▒l─▒nda belediye te┼čkilat─▒na kavu┼čmu┼čtur.

Midyat Devlet Konuk Evi

Midyat Devlet Konuk Evi

1997 y─▒l─▒ genel n├╝fus say─▒mlar─▒ sonu├žlar─▒na g├Âre Midyat merkezin n├╝fusu 61.378 olarak tesbit edilmi┼čtir. Estel ve Eski Midyat olarak bilinen ve birbirlerine 3 km. uzakl─▒ktaki iki ayr─▒ yerle┼čim yeri ve dokuz mahalleden olu┼čan MidyatÔÇÖ─▒n arazisi ├ž─▒plak ve sert g├Âr├╝n├╝┼čl├╝, kumlu, killi kalkerli kapal─▒ derin vadi ve tepeler ┼čeklindedir. Karasal iklimin hakim oldu─ču MidyatÔÇÖta ya─č─▒┼člar genellikle ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde g├Âr├╝l├╝r. Bitki ├Ârt├╝s├╝ step ┼čeklinde me┼čeliklerdir.

Ge├žmi┼čten g├╝n├╝m├╝ze Midyat insan─▒ ge├žim kayna─č─▒n─▒ ├žift├žilik, hayvan yeti┼čtiricili─či ve el sanatlar─▒ olu┼čturmu┼čtur. MidyatÔÇÖ─▒n geleneksel el sanatlar─▒ ta┼č i┼člemecili─či, g├╝m├╝┼č i┼člemecili─či (Telkari), bak─▒rc─▒l─▒k, kilim dokuma, kuma┼č boyama, ├ž├Âmlek├žilik, kuyumculuk g├╝n├╝m├╝zde ├Ânemini koruyor. Son y─▒llarda talebinde b├╝y├╝k art─▒┼č g├Âzlenen g├╝m├╝┼č i┼člemecili─či yurt d─▒┼č─▒nda da kendine pazar bulabiliyor. Eski MidyatÔÇÖta yan yana dizilmi┼č 25 kadar k├╝├ž├╝k at├Âlyede, g├╝m├╝┼č geleneksel i┼čleme ve tamam─▒yla el eme─čiyle i┼členerek, y├╝z├╝k, gerdanl─▒k, vazo, kemer, anahtarl─▒k, ├žay ka┼č─▒─č─▒ ve bardak alt─▒ gibi aksesuarlara d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lerek ├╝lkemizde ve yurtd─▒┼č─▒na sat─▒┼ča sunulmaktad─▒r. MidyatÔÇÖ─▒n asl─▒nda ├žok eski ge├žmi┼če sahip olup g├╝n├╝m├╝zde tekrar ra─čbet g├Âren di─čer bir sanat─▒ olan ta┼č i┼člemecili─či, Kaymakaml─▒k taraf─▒ndan a├ž─▒lan at├Âlyede hizmet vermektedir.

midyat ulucami

Midyat Ulucami

 

─░ki yerle┼čim biriminden olu┼čan, dinlerin ve dillerin birle┼čme noktas─▒,┬á“Gelen a─člar giden a─člar”┬áslogan─▒ ile adeta ├Âzde┼čle┼čen Midyat G├╝neydo─ču Anadolu B├Âlgesinin en geli┼čmi┼č ─░l├želerinden biridir. 1990′l─▒ y─▒llardan itibaren okur yazarl─▒k oran─▒nda b├╝y├╝k bir ilerleme ya┼čanm─▒┼čt─▒r.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ge├žim kayna─č─▒ tar─▒m ve hayvanc─▒l─▒kt─▒r. 2000 li y─▒llardan itibaren┬á─░l├žede ├žekilen Dizi Film ve Sinema Prod├╝ksiyonlar─▒┬ásayesinde unutulmakta olan Midyat’ta ya┼čayan t├╝m topluluklar─▒n ortak de─čeri olan┬áTelkari┬á(G├╝m├╝┼č ─░┼čleme)┬ásanat─▒nda b├╝y├╝k geli┼čme ya┼čanarak bu sanat tekrar canlanmakta olup end├╝tsri haline getirilmeye ├žal─▒┼č─▒lmaktad─▒r. Bu ├žal─▒┼čmalar i├ž ve d─▒┼č turizmin geli┼čmesine de katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r. Midyat’a ├Âzg├╝ mimarisi olan ve ad─▒n─▒ yine Midyat’tan alan “Midyat Evleri”ni s├╝sleyen┬á“Ta┼č ─░┼čleme Sanat─▒” (Nahid)┬áda Midyat’ta ya┼čayan t├╝m toplumlar─▒n ortak de─čeri olarak ayr─▒ bir ├Ânem ta┼č─▒maktad─▒r.

Midyat Kiliselerinden

Midyat Kiliselerinden

 


Galerideki Resimler

  • midyat
  • Midyat'─▒n Genel G├Âr├╝n├╝m├╝
  • mardin-midyat-devlet-konuk-evi
  • midyat ulucami
  • Midyat Kiliselerinden

YORUM YAZ


Hen├╝z yorum yap─▒lmam─▒┼č.